Ogród Księżniczek przy Moritzplatz – Urban Lab

Ogród Księżniczek przy Moritzplatz

Lokalizacja: Berlin, Niemcy

#OgródMiejski #PrzestrzeńPubliczna #IntegracjaMieszkańców

Ogród Księżniczek przy Moritzplatz (Prinzessinnengarten am Moritzplatz) stanowi przykład dobrej praktyki w zakresie ogrodnictwa miejskiego oraz społecznego współtworzenia przestrzeni publicznej. Projekt powstał w 2009 roku z inicjatywy Roberta Shawa i Marco Clausena na nieużytkowanej przez ponad 50 lat działce w berlińskiej dzielnicy Kreuzberg.

Dzięki zaangażowaniu mieszkańców, wolontariuszy i lokalnych aktywistów zdegradowany teren został uporządkowany i przekształcony w otwartą przestrzeń służącą uprawie roślin, edukacji ekologicznej oraz integracji społeczności lokalnej.

Obrazy z Google Earth (Moritzplatz Berlin 2006/2012) / Fot. https://prinzessinnengarten.net/wir/

Charakterystyczną cechą projektu był jego mobilny charakter. Uprawy prowadzono w podwyższonych grządkach wykonanych ze skrzyń, pojemników i worków wypełnionych kompostem, co umożliwiało prowadzenie ekologicznego ogrodnictwa nawet na terenach o ograniczonych możliwościach użytkowania. Takie rozwiązanie pozwalało również na przeniesienie ogrodu w przypadku zmiany przeznaczenia działki.

Prinzessinnengarten pełnił nie tylko funkcję miejsca produkcji lokalnej żywności, ale przede wszystkim przestrzeni społecznej i edukacyjnej. Organizowano tu warsztaty, spotkania i wydarzenia poświęcone ogrodnictwu miejskiemu, ochronie bioróżnorodności, ekologicznej produkcji żywności, gospodarce obiegu zamkniętego oraz adaptacji miast do zmian klimatu. Na terenie ogrodu funkcjonowały także ule, kawiarnia ogrodowa oraz kuchnia edukacyjna wykorzystująca lokalne plony. Projekt rozwijał się dzięki połączeniu działalności społecznej, pracy wolontariuszy oraz środków pozyskiwanych m.in. z prowadzenia kawiarni, sprzedaży roślin i realizacji projektów edukacyjnych.

Po niemal dziesięciu latach działalności przy Moritzplatz projekt został przeniesiony na teren dawnego cmentarza św. Jakuba w dzielnicy Neukölln. Decyzja ta była związana zarówno z niepewnością dotyczącą przyszłości pierwotnej lokalizacji, jak i potrzebą dalszego rozwoju inicjatywy. Nowa przestrzeń zapewniła większe możliwości prowadzenia upraw bezpośrednio w gruncie oraz realizacji działań związanych z edukacją ekologiczną i ochroną bioróżnorodności. Przeniesienie ogrodu stało się przykładem nowego podejścia do wykorzystania istniejących terenów zieleni w mieście, pokazując, że historyczne i niewykorzystywane przestrzenie mogą pełnić jednocześnie funkcje przyrodnicze, społeczne i edukacyjne. Od 2020 roku projekt funkcjonuje jako Prinzessinnengarten Kollektiv Berlin, kontynuując idee ogrodnictwa społecznego i zrównoważonego gospodarowania przestrzenią miejską oraz tworząc miejsce sprzyjające integracji mieszkańców i edukacji ekologicznej.

Na terenie dawnego ogrodu przy Moritzplatz działa obecnie Offener Garten Moritzplatz, także społecznościowy ogród służący wspólnym uprawom i integracji mieszkańców.

Źródło:
https://prinzessinnengarten-kollektiv.net/
https://klimada2.ios.gov.pl/dobra-praktyka/prinzessinnengarten-na-moritzplatz/

Opracowanie: Weronika Kłek